تکین نایت ۵ آگوست ۲۰۲۶: معامله تاریخی EA با عربستان، بازگشت Xbox 360 و پرواز SpaceX

غول بازی‌سازی به عربستان رفت: Electronic Arts با ۵۵ میلیارد دلار فروخته شد

یکی از بزرگترین معاملات تاریخ صنعت بازی‌های ویدیویی رسماً تکمیل شد. Electronic Arts، شرکتی که نام‌های بزرگی مانند FIFA (حالا EA Sports FC)، Battlefield، The Sims و Apex Legends را می‌سازد، با قیمت ۵۵ میلیارد دلار به کنسرسیومی به رهبری صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) فروخته شد. این معامله که از اکتبر ۲۰۲۵ شروع شده بود، در تاریخ ۴ آگوست ۲۰۲۶ به طور رسمی بسته شد و EA پس از ۳۶ سال حضور در بورس، به یک شرکت خصوصی تبدیل شد.

صندوق PIF که متعلق به دولت عربستان سعودی است، ۹۴ درصد سهام EA را در اختیار دارد. دو شریک دیگر این معامله، شرکت سرمایه‌گذاری Silver Lake و Affinity Partners (که توسط جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ اداره می‌شود) هستند. این بزرگترین معامله LBO (خرید با اهرم بدهی) در تاریخ صنعت بازی است و تنها پس از خرید Activision Blizzard توسط مایکروسافت در رتبه دوم قرار می‌گیرد.

جزئیات مالی معامله

براساس شرایط توافق، سهامداران EA مبلغ ۲۱۰ دلار به ازای هر سهم دریافت کردند که ۲۵ درصد بالاتر از قیمت سهام در روز ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵ (زمان اعلام معامله) بود. PIF که قبلاً ۹.۹ درصد از سهام EA را داشت، سهام خود را حفظ کرد و حالا مالک اصلی شرکت است. اما نکته مهم اینجاست که این معامله با بدهی عظیمی همراه بوده؛ EA حدود ۱۸ میلیارد دلار بدهی جدید به دوش گرفته که باید از درآمدهای آینده‌اش بازپرداخت کند.

براساس گزارش‌های منتشرشده از GameSpot و Polygon، این بدهی سنگین باعث نگرانی‌هایی درباره آینده EA شده است. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که شرکت ممکن است برای کاهش هزینه‌ها دست به اخراج گسترده، بستن استودیوها یا لغو پروژه‌های در حال توسعه بزند. هنوز هیچ اعلامیه رسمی در این زمینه منتشر نشده، اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد که معاملات LBO اغلب با کاهش نیروی انسانی همراه هستند.

چرا عربستان به EA علاقه نشان داد؟

این اولین باری نیست که عربستان سعودی سرمایه‌گذاری سنگینی در صنعت بازی‌ها می‌کند. PIF در سال‌های اخیر میلیاردها دلار در شرکت‌هایی مانند Nintendo، Activision Blizzard، Take-Two Interactive و Epic Games سرمایه‌گذاری کرده است. همچنین Savvy Games Group، یک بازوی تحت مالکیت PIF، بیش از ۳۸ میلیارد دلار برای سرمایه‌گذاری در صنعت گیمینگ اختصاص داده است.

هدف عربستان از این سرمایه‌گذاری‌ها، تنوع‌بخشی به اقتصاد کشور و کاهش وابستگی به نفت است که بخشی از برنامه Vision 2030 محسوب می‌شود. با خرید EA، عربستان حالا یکی از بزرگترین ناشران بازی در جهان را در اختیار دارد و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده این صنعت داشته باشد.

واکنش‌های جامعه گیمینگ

واکنش‌ها به این خرید متفاوت بوده است. برخی از تحلیلگران معتقدند که سرمایه مالی قوی PIF می‌تواند به EA کمک کند تا پروژه‌های بلندپروازانه‌تری را دنبال کند، اما نگرانی‌های جدی درباره استقلال خلاقانه استودیوها، سانسور محتوا و تاثیر سیاست‌های دولتی عربستان بر تصمیمات شرکت وجود دارد. همچنین سابقه بحث‌برانگیز عربستان در زمینه حقوق بشر باعث انتقادات زیادی از این معامله شده است.

نوستالژی برمی‌گردد: بازی‌های Xbox 360 به PC می‌آیند

مایکروسافت در حال آماده‌سازی یک اتفاق بزرگ برای طرفداران Xbox است. براساس اسناد لو رفته که توسط The Verge و GamesRadar تایید شدند، شرکت قصد دارد بازی‌های Xbox 360 را از طریق امولیتور رسمی به PC بیاورد. علاوه بر این، برنامه‌ای به نام "Disc to Digital" که امکان تبدیل بازی‌های فیزیکی به نسخه دیجیتال را فراهم می‌کند، در آگوست ۲۰۲۶ برای دارندگان Xbox One و Series X/S راه‌اندازی خواهد شد.

این اقدام بخشی از استراتژی گسترده‌تر مایکروسافت برای ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه Xbox است که در آن بازیکنان بتوانند بازی‌های خود را روی هر دستگاهی که دوست دارند اجرا کنند، از جمله PC، کنسول‌های Xbox و حتی دستگاه‌های قابل حمل آینده شرکت.

Disc to Digital چگونه کار می‌کند؟

این ویژگی که در ماه جولای توسط کاربران در کد اپلیکیشن Xbox PC کشف شد، به کاربران اجازه می‌دهد دیسک فیزیکی بازی خود را داخل کنسول قرار دهند، بازی را نصب کنند و سپس یک مجوز دیجیتال دائمی برای آن دریافت کنند. این یعنی دیگر نیازی به نگهداری دیسک نیست و بازی به صورت دیجیتال در کتابخانه شما باقی می‌ماند.

براساس اسناد منتشرشده، این برنامه برای بازی‌های Xbox One و Xbox Series X/S در دسترس خواهد بود، اما متاسفانه بازی‌های Xbox 360 و Xbox اصلی از این امکان پشتیبانی نمی‌کنند. با این حال، این قابلیت می‌تواند تحول بزرگی در نحوه مدیریت کتابخانه بازی‌های فیزیکی ایجاد کند.

زمان‌بندی راه‌اندازی

براساس اطلاعات منتشرشده، مایکروسافت برنامه‌ای مرحله‌ای برای این اقدام دارد. اول، برنامه Disc to Digital در آگوست ۲۰۲۶ برای Xbox One و Series X/S راه‌اندازی می‌شود. دوم، بازی‌های Xbox اصلی (نسل اول) در اکتبر ۲۰۲۶ به PC می‌آیند، اما فقط چهار بازی در ابتدا پشتیبانی خواهند شد. سوم، بازی‌های Xbox 360 به تدریج بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ به PC و دستگاه‌های نسل بعدی Xbox (مانند Project Helix و دستگاه قابل حمل) خواهند آمد.

البته توسعه‌دهندگان باید اجازه دهند بازی‌هایشان روی این پلتفرم‌های جدید اجرا شوند، بنابراین همه بازی‌های Xbox 360 در دسترس نخواهند بود. با این حال، این حرکت نشان می‌دهد که مایکروسافت جدی است در حفظ میراث بازی‌های قدیمی.

رقابت با امولیتورهای غیررسمی

در حال حاضر، بهترین امولیتور Xbox 360 برای PC به نام Xenia است که توسط جامعه توسعه‌دهندگان ساخته شده و بیش از ۶۰۰ بازی را پشتیبانی می‌کند. Xenia به صورت رایگان و متن‌باز در دسترس است، اما استفاده از آن نیازمند دانش فنی و تنظیمات دستی است. امولیتور رسمی مایکروسافت قطعاً کاربری ساده‌تری خواهد داشت و احتمالاً عملکرد بهتری ارائه می‌دهد، زیرا مایکروسافت دسترسی مستقیم به کد منبع Xbox 360 دارد.

SpaceX و ماموریت غیرممکن: گرفتن Starship از آسمان

ایلان ماسک در اولین کنفرانس درآمدی SpaceX پس از IPO اعلام کرد که پرواز آزمایشی بعدی Starship (Flight 14) در اواخر آگوست ۲۰۲۶ انجام خواهد شد و برای اولین بار، شرکت تلاش می‌کند مرحله بالایی Ship را با بازوهای مکانیکی برج پرتاب بگیرد، درست مانند همان کاری که قبلاً با بوستر Super Heavy انجام داده است. اگر این ماموریت موفق شود، یکی از بزرگترین دستاوردهای تاریخ فضانوردی خواهد بود.

ماسک همچنین اعلام کرد که این پرواز اولین ماهواره‌های عملیاتی Starlink نسخه ۳ را به مدار خواهد فرستاد. این ماهواره‌ها پیشرفته‌ترین نسل Starlink هستند که ظرفیت و سرعت بیشتری نسبت به نسل‌های قبلی دارند. تا کنون SpaceX سه بار موفق شده بوستر Super Heavy را با برج بگیرد، اما هیچ‌وقت Ship (مرحله بالایی) را نگرفته است.

چرا گرفتن Ship از آسمان اینقدر مهم است؟

یکی از اهداف اصلی SpaceX، ساخت یک سیستم موشکی کاملاً قابل استفاده مجدد است. این یعنی هم بوستر و هم Ship باید بتوانند به زمین برگردند، تعمیر شوند و دوباره پرتاب شوند، بدون نیاز به ساخت قطعات جدید. اگر SpaceX بتواند Ship را هم با برج بگیرد، هزینه هر پرتاب به طور چشمگیری کاهش می‌یابد و امکان پرتاب‌های مکرر فراهم می‌شود.

فناوری گرفتن موشک با برج ("Chopsticks" یا بازوی مکانیکی) به جای فرود معمولی چندین مزیت دارد: سرعت بیشتر در بازیابی، کاهش نیاز به سیستم‌های فرود پیچیده روی خود موشک، و امکان بررسی فوری وضعیت موشک بعد از فرود. اما این فناوری بسیار پیچیده است و نیازمند دقت میلی‌متری در زمان، سرعت و موقعیت است.

نقش Starlink V3 در این ماموریت

ماهواره‌های Starlink نسخه ۳ که در این پرواز حمل می‌شوند، نسل جدیدی از ماهواره‌های اینترنت ماهواره‌ای SpaceX هستند. این ماهواره‌ها بزرگتر و قدرتمندتر از نسل‌های قبلی هستند و فقط با Starship قابل پرتاب‌اند، زیرا Falcon 9 ظرفیت حمل آن‌ها را ندارد. نسخه ۳ قرار است سرعت اینترنت را تا ۱۰ برابر افزایش دهد و تاخیر (Latency) را به زیر ۱۰ میلی‌ثانیه برساند.

SpaceX اعلام کرده که اگر مجوزهای نظارتی را دریافت کند، ماموریت Flight 14 در اواخر آگوست انجام خواهد شد. ماسک همچنین گفت که انتظار دارد فرکانس پرتاب‌های Starship "به سرعت افزایش یابد" و شرکت هدف‌گذاری کرده تا سال ۲۰۲۷ به ۵۰ پرواز Starship در سال برسد.

پارادوکس موفقیت: SpaceX درآمد رکورد زد اما سهامش ریخت

در یک اتفاق عجیب اما قابل توضیح، سهام SpaceX روز سه‌شنبه ۴ آگوست پس از اعلام اولین گزارش سود به عنوان شرکت عمومی، ۸ درصد سقوط کرد، علی‌رغم اینکه شرکت تمام انتظارات درآمدی وال‌استریت را شکست. این واکنش بازار نشان‌دهنده نگرانی سرمایه‌گذاران از هزینه‌های سرسام‌آور هوش مصنوعی است که SpaceX در حال متحمل شدن آن است.

اعداد و ارقام Q2 2026

براساس گزارش منتشرشده، SpaceX در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ درآمدی معادل ۷.۸۱ میلیارد دلار کسب کرد که ۹۲ درصد رشد نسبت به سال قبل و ۱۲.۷ درصد بالاتر از پیش‌بینی تحلیلگران (۶.۸۱ میلیارد دلار) بود. EBITDA تعدیل‌شده شرکت به ۳.۵ میلیارد دلار رسید که تقریباً سه برابر سال قبل است. ضرر خالص هم به ۵۴۱ میلیون دلار کاهش یافت، در حالی که سال گذشته یک میلیارد دلار ضرر داشته بود.

اما نکته اصلی که باعث سقوط سهام شد، هزینه سرمایه‌گذاری (CapEx) غیرمنتظره بود. SpaceX در Q2 مبلغ ۱۸.۳۷ میلیارد دلار CapEx داشت که بیش از دو برابر Q1 (۱۰.۱ میلیارد دلار) و شش برابر سال قبل (۲.۸۳ میلیارد دلار) بود. تحلیلگران حدود ۱۳ میلیارد دلار پیش‌بینی کرده بودند، بنابراین این عدد شوکه‌کننده بود.

بخش هوش مصنوعی مقصر اصلی

از ۱۸.۳۷ میلیارد دلار CapEx، ۱۵.۸۳ میلیارد دلار آن مربوط به بخش هوش مصنوعی SpaceX بود. این بخش که از ادغام xAI (شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک) در فوریه ۲۰۲۶ ایجاد شد، در حال ساخت زیرساخت‌های عظیم محاسباتی برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ است. SpaceX قراردادهای ابری با Anthropic و Google دارد و در حال ساخت دیتاسنترهای اختصاصی است.

با این حال، بخش هوش مصنوعی در Q2 توانست ۲.۶ میلیارد دلار درآمد تولید کند و EBITDA تعدیل‌شده مثبت ۱.۱ میلیارد دلار داشته باشد، که نشان می‌دهد این بخش در حال سودآور شدن است. مدیریت SpaceX پیش‌بینی کرده که تا دسامبر ۲۰۲۶، درآمد سالانه تکرارشونده (ARR) بخش AI به ۱۰۰ میلیارد دلار برسد.

عملکرد بخش‌های مختلف SpaceX

جدای از بخش هوش مصنوعی، بخش ارتباطات (Starlink) همچنان موتور اصلی درآمدزایی SpaceX است. درآمد Starlink در Q2 به میزان ۱.۷ میلیارد دلار رشد کرد و به ۶۶ درصد رشد سالانه دست یافت. درآمد عملیاتی این بخش ۱.۶۶ میلیارد دلار بود که نشان می‌دهد Starlink بسیار سودآور است. بخش فضایی (پرتاب‌های Falcon 9 و ماموریت‌های فضایی) ۵۴۲ میلیون دلار ضرر عملیاتی داشت، اما این طبیعی است زیرا SpaceX در حال سرمایه‌گذاری سنگین روی Starship است.

چرا سهام افت کرد؟

با وجود اعداد خوب درآمدی، سرمایه‌گذاران نگران هستند که SpaceX در حال سوزاندن پول بیش از حد در بخش هوش مصنوعی است. این بخش هنوز در مراحل اولیه است و بازار رقابتی AI بسیار شلوغ است با رقیبانی مانند OpenAI، Google، Anthropic و Meta. سوال اصلی این است: آیا SpaceX می‌تواند با این سرعت سرمایه‌گذاری، به سودآوری پایدار برسد؟

علاوه بر این، سهام SpaceX از زمان IPO در ژوئن ۲۰۲۶ بیش از ۵۰ درصد افت کرده است، بنابراین سرمایه‌گذاران قبلاً تحت فشار هستند. این گزارش سود اولین فرصت SpaceX برای اثبات ارزش خود بود، اما به نظر می‌رسد بازار هنوز متقاعد نشده است.

اپل و تلگرام: چهل دقیقه‌ای که جنجالی شد

روز دوشنبه شب ۳ آگوست ۲۰۲۶، کاربران در سراسر جهان متوجه شدند که نمی‌توانند Telegram را از App Store دانلود کنند. اپلیکیشن به طور موقت از فروشگاه اپلیکیشن‌های اپل حذف شده بود. دلیل؟ اپل در حین بررسی معمول خود، محتوایی مرتبط با سوءاستفاده جنسی از کودکان (CSAM) پیدا کرده بود. اما داستان به همین جا ختم نمی‌شود.

جزئیات حذف و بازگشت

براساس گزارش MacRumors و Forbes، اپل Telegram را حدود ساعت ۸ شب به وقت محلی آمریکا از App Store حذف کرد. تلگرام فوراً واکنش نشان داد، کاربر مسئول را شناسایی و مسدود کرد، و محتوای گزارش‌شده را حذف کرد. حدود ۴۰ دقیقه بعد، اپل اپلیکیشن را دوباره بازگرداند. در بیانیه‌ای که اپل منتشر کرد، آمده بود: "ما به طور موقت Telegram را پس از یافتن محتوایی که خطوط قرمز ما را نقض می‌کرد، حذف کردیم. اپلیکیشن بعد از حذف سریع محتوا و مسدود کردن کاربر توسط توسعه‌دهنده، بازگردانده شد."

تلگرام در بیانیه خود اعلام کرد که این یک کاربر بوده و بلافاصله بن شده است. شرکت همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۳۷,۹۰۰ گروه و کانال مرتبط با CSAM را حذف کرده است، که نسبت به ۲۹,۶۴۰ حذف در سال ۲۰۲۵ افزایش قابل توجهی نشان می‌دهد.

ادعای پاول دوروف: باج‌گیری سایبری

اما CEO تلگرام، پاول دوروف، داستان دیگری تعریف کرد. او در پستی در X (توییتر سابق) ادعا کرد که یک "باج‌گیر" (Extortionist) محتوای CSAM را با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری‌شده در تلگرام آپلود کرده تا اپل را مجبور به حذف اپلیکیشن کند. دوروف گفت: "اپل Telegram را بدون تماس قبلی با ما حذف کرد. این یک ریسک سیستمیک برای هر اپلیکیشن موبایل ایجاد می‌کند. اگر یک اپ با بیش از یک میلیارد کاربر بدون هشدار قبلی حذف شود، هر اپی می‌تواند حذف شود."

چالش‌های مدیریت محتوا در پلتفرم‌های بزرگ

این ماجرا نشان می‌دهد که پلتفرم‌های پیام‌رسانی با چالش دشواری مواجه هستند: از یک طرف باید حریم خصوصی کاربران را محافظت کنند، و از طرف دیگر باید محتوای غیرقانونی را شناسایی و حذف کنند. Telegram به دلیل سیاست‌های آزادانه‌اش در زمینه مدیریت محتوا، همواره مورد انتقاد سازمان‌های حقوق کودکان بوده است.

این اولین باری نیست که Telegram با چنین مشکلی مواجه می‌شود. در سال‌های گذشته، برخی کشورها Telegram را به طور موقت یا دائم مسدود کرده‌اند، از جمله روسیه، ایران و برخی کشورهای خاورمیانه. اما حذف از App Store اپل یک اتفاق نادر است و نشان می‌دهد که اپل حاضر است حتی اپلیکیشن‌های بزرگ را هم مجازات کند.

اتریوم و قدم بعدی: EIP-7702 چیست و چرا مهم است؟

اگر فکر می‌کنید کیف پول‌های کریپتو پیچیده و ناامن هستند، خبر خوب این است که اتریوم در حال کار روی راه‌حلی است که می‌تواند تجربه استفاده از کریپتو را به طور کامل تغییر دهد. EIP-7702، پیشنهادی که به تازگی در اکوسیستم اتریوم مطرح شده، قرار است قابلیت‌هایی مانند تراکنش‌های بدون گاز، بازیابی کیف پول و تأیید چندامضایی را به کیف پول‌های معمولی (EOA) اضافه کند.

EOA و Smart Account چه فرقی دارند؟

در حال حاضر، اکثر کاربران اتریوم از کیف پول‌های EOA (Externally Owned Account) استفاده می‌کنند، مانند MetaMask. این کیف پول‌ها با یک کلید خصوصی کنترل می‌شوند و اگر کلید را گم کنید، دسترسی به دارایی‌های خود را برای همیشه از دست می‌دهید. از طرف دیگر، Smart Account ها (که با قراردادهای هوشمند کنترل می‌شوند) امکانات پیشرفته‌ای مانند بازیابی کیف پول، محدودیت خرج کردن و تراکنش‌های دسته‌ای را دارند، اما راه‌اندازی و استفاده از آن‌ها پیچیده است.

EIP-7702 چگونه کار می‌کند؟

EIP-7702 یک نوع تراکنش جدید (Type 0x04) معرفی می‌کند که به کیف پول‌های EOA اجازه می‌دهد به طور موقت به کد یک قرارداد هوشمند اشاره کنند. این یعنی شما می‌توانید قابلیت‌های Smart Account را فقط برای یک تراکنش خاص فعال کنید، بدون اینکه نیاز باشد کیف پول خود را کاملاً تغییر دهید. به عبارت دیگر، EOA شما می‌تواند "موقتاً" مانند یک Smart Account رفتار کند.

مزایای این رویکرد شامل موارد زیر است: اول، تراکنش‌های بدون گاز (Gas Sponsorship) که در آن شخص دیگری هزینه تراکنش را پرداخت می‌کند. دوم، بازیابی کیف پول از طریق Social Recovery یا Guardian ها. سوم، تراکنش‌های دسته‌ای (Batch Transactions) که چندین عملیات را در یک تراکنش انجام می‌دهند. چهارم، محدودیت خرج کردن (Spend Limits) که از هک شدن کامل کیف پول جلوگیری می‌کند.

تفاوت EIP-7702 با EIP-4337

قبل از EIP-7702، پیشنهاد EIP-4337 برای Account Abstraction معرفی شده بود که نیاز به یک mempool جداگانه برای UserOp ها و زیرساخت Bundler داشت. EIP-7702 ساده‌تر است زیرا مستقیماً در لایه پروتکل اتریوم کار می‌کند و نیاز به زیرساخت اضافی ندارد. این یعنی کیف پول‌ها می‌توانند سریع‌تر این قابلیت را پیاده‌سازی کنند.

شرکت‌هایی مانند Coinbase، Alchemy و QuickNode در حال ساخت ابزارهایی برای توسعه‌دهندگان هستند تا بتوانند به راحتی از EIP-7702 استفاده کنند. همچنین Monad، یک بلاکچین سازگار با اتریوم، اعلام کرده که از EIP-7702 پشتیبانی کامل خواهد کرد.

چه زمانی EIP-7702 فعال می‌شود؟

EIP-7702 قرار است بخشی از ارتقای Pectra باشد که برنامه‌ریزی شده برای اواخر ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ است. Pectra یکی از مهم‌ترین ارتقاهای اتریوم پس از The Merge خواهد بود و شامل چندین بهبود دیگر نیز می‌شود. توسعه‌دهندگان در حال حاضر در حال تست EIP-7702 روی شبکه‌های آزمایشی هستند و بازخوردها مثبت است.

نتیجه‌گیری: شبی پر از تحولات بزرگ

امشب شاهد شش خبر مهم بودیم که هر کدام به نوعی نشان‌دهنده جهت‌گیری آینده صنعت تکنولوژی و گیمینگ هستند. خرید EA توسط عربستان سعودی نشان می‌دهد که قدرت‌های منطقه‌ای در حال ورود جدی به صنعت بازی‌ها هستند. برنامه Disc to Digital مایکروسافت و آوردن Xbox 360 به PC نشان‌دهنده تعهد این شرکت به حفظ میراث گیمینگ است. SpaceX با Flight 14 قصد دارد مرز جدیدی را در فناوری فضایی بشکند، اما چالش‌های مالی پیش رو را نمی‌توان نادیده گرفت.

ماجرای Telegram و Apple یادآور این است که پلتفرم‌های بزرگ همچنان با چالش‌های مدیریت محتوا دست‌وپنجه نرم می‌کنند. و در نهایت، پیشنهاد EIP-7702 اتریوم نشان می‌دهد که دنیای کریپتو در حال تکامل است تا کاربرپسندتر و امن‌تر شود. شب شما بخیر و منتظر اخبار فردا باشید!