مجید قربانی نژاد

کابوس ۶۰۰ واتی انویدیا: کالبدشکافی فنی هیولای GeForce RTX 5090؛ وقتی معماری Blackwell مرز میان "سخت‌افزار" و "نیروگاه هسته‌ای" را پاک می‌کند!

صبح بخیر فرماندهان. اگر صدای آژیر خطر را می‌شنوید، نترسید؛ این صدای نزدیک شدن پرچمدار جدید انویدیاست. بیایید تعارف را کنار بگذاریم. وقتی RTX 4090 عرضه شد، همه به اندازه غول‌پیکر و مصرف ۴۵۰ واتی آن خندیدند. ما فکر می‌کردیم به سقف فیزیک رسیده‌ایم. اما جنسن هوانگ (مدیرعامل انویدیا) ظاهراً معتقد است که "سقف" فقط یک توهم است. اسناد لو رفته از شرکای تجاری انویدیا در تایوان نشان می‌دهد که نسل بعدی، یعنی **GeForce RTX 5090**، قرار است تمام استانداردهای ایمنی برق خانگی را به چالش بکشد. ما داریم درباره یک کارت گرافیک با **TDP (توان طراحی حرارتی) ۶۰۰ وات** صحبت می‌کنیم. کارتی که احتمالاً برای خنک ماندن به ۴ اسلات فضا نیاز دارد و برای تغذیه، پاور کامپیوتر شما را تا آخرین قطره می‌مکد. در این مقاله مگا-استاندارد تکین‌گیم، ما فقط مشخصات را لیست نمی‌کنیم؛ ما بررسی می‌کنیم که چرا انویدیا مجبور به این کار شد، معماری **Blackwell** چگونه کار می‌کند و آیا واقعاً باید نگران آتش گرفتن کابل‌های جدید 12V-2x6 باشیم یا خیر. کمربند ایمنی را ببندید، ولتاژ بالاست.

1. معماری Blackwell GB202: مهندسی جنون‌آمیز قلب تپنده RTX 5090 چیپستی با کدنام GB202 است که بر پایه معماری جدید Blackwell ساخته شده است. اما این فقط یک "آپدیت سالانه" نیست. انویدیا برای اینکه بتواند فاصله

خود را با رقبا (و حتی نسل قبلی خود) حفظ کند، ساختار داخلی چیپ را تغییر داده است. تراکم ترانزیستوری و لیتوگرافی این چیپست با استفاده از پروسه ساخت TSMC 4N (بهینه‌شده) یا احتمالاً ۳ نانومتری تولید می‌شود.

نتیجه؟ افزایش ۳۳ درصدی در تعداد هسته‌های CUDA. ما انتظار داریم RTX 5090 دارای حدود ۲۴,۵۷۶ هسته کودا باشد (در مقایسه با ۱۶,۳۸۴ در RTX 4090). این حجم از واحد پردازشی در یک فضای محدود، چگالی حرارتی را به

شدت بالا می‌برد، اما در عوض قدرتی را ارائه می‌دهد که برای رندرینگ 8K Native (بدون DLSS) کافی است. کش L2 عظیم یکی از تغییرات بزرگ، افزایش حافظه کش سطح دوم (L2 Cache) به ۱۲۸ مگابایت است. این یعنی کارت گرافیک

کمتر نیاز دارد به حافظه VRAM مراجعه کند، که خود باعث افزایش سرعت فریم‌ریت در رزولوشن‌های بالا می‌شود. 2. بحران ۶۰۰ وات: تحلیل فیزیکی مصرف برق عدد ۶۰۰ وات برای یک قطعه کامپیوتری شوخی نیست. این بیشتر از

مصرف کل یک سیستم گیمینگ میان‌رده است. چرا انویدیا تا این حد مصرف را بالا برده؟ فرکانس بوست (Boost Clock): شایعات می‌گویند کلاک هسته این کارت به نزدیکی 3.0 GHz می‌رسد. رسیدن به این فرکانس به ولتاژ نمایی

نیاز دارد. قانون مور مرده است: کوچک کردن ترانزیستورها دیگر مثل قدیم باعث کاهش مصرف برق نمی‌شود. برای قدرت بیشتر، باید برق بیشتری تزریق کنید. چالش دفع حرارت: خنک‌کننده‌های بادی (Air Cooling) با این کارت

به مرز نهایی خود می‌رسند. هیت‌سینک این کارت باید آنقدر عظیم باشد که بتواند ۶۰۰ ژول گرما را در ثانیه دفع کند. اگر کیس شما جریان هوای (Airflow) طوفانی نداشته باشد، این گرما داخل کیس حبس شده و باعث گرم شدن

ادامه مطلب در سایت